آنچه درباره استراتژی دیجیتال کشورهای منطقه منا  با تمرکز بر کشور قطر باید بدانیم.

کشور قطر

به گزارش نووانا، صور آینده دیجیتالی قطر بدون پذیرفتن فناوری برای ایجاد یک دولت کارآمد تر، موثرتر، قابل دسترسی و شفاف که نیازهای افراد و کسب و کارها را برآورده کند ممکن نیست. در سراسر جهان، دولت ها با هدف ارزش آفرینی برای مشتریان، کمک به توسعه اقتصادی و ایجاد روابط تعاملی بیشتر با مردم، خدمات و اطلاعات بیشتری را به صورت آنلاین ارائه میکنند. با گسترش دولت دیجیتال، تقاضا برای دسترسی “هر زمان، هر مکان” به خدمات دولت افزایش می یابد. از سال 2013 تلاش ها برای ایجاد و گسترش دولت دیجیتال در قطر آغاز و استراتژی های لازم در راستای توسعه و پیاده سازی دولت دیجیتال تدوین شد. این استراتژی یک چشم انداز کلی دارد: تمام افراد و کسب و کارها باید از ارتباط آنلاین با دولت باز و کارآمدتر قطر بهره مند شوند.
در نظرسنجی دولت دیجیتال سازمان ملل در سال 2012، قطر به عنوان کشور 27ام از 190 کشور انتخاب شد. همچنین در این نظرسنجی، قطر در جایگاه نهم از نظر شاخص مشارکت دیجیتال قرار گرفت.

اهداف دولت دیجیتال قطر عبارتند از:

– خدمت رسانی بهتر به افراد و کسب و کارها با ارائه تمامی خدمات دولت به صورت آنلاین.
– مدیریت دولتی کارآمد از طریق خودکارسازی کارکردها، برنامه های پیشرفته و زیرساخت ICT مشترک که موجب صرفه جویی در هزینه، افزایش امنیت و بهبود تجربیات کاربر می شود.
– توسعه دولت بازتر با مشارکت بیشتر شهروندان در دولت و دسترسی بیشتر به داده هایی که به نوآوری و تنوع اقتصادی کمک می کند.
ذینفعان دولت دیجیتال : دولت دیجیتال از فناوری در جهت ایجاد مزایایی برای افرادی که به خدمات دولتی دسترسی دارند استفاده می کند. این مزایا شامل امکان اجرای تراکنشهای بیشتری به صورت آنلاین، ساده سازی وب سایت ها برای استفاده آسان تر از آنها و ایجاد برنامه های جدید و نوآورانه در راستای بهبود زندگی مردم می باشد. ذینفعان مزایای دولت دیجیتال عبارتند از:
– افراد جامعه: دسترسی تمامی افراد به خدمات ساده، امن و “در دسترس در هر مکان و هر زمان” دولت دیجیتال
– کسب و کارها و سازمان های خصوصی: ساده تر و سریعتر شدن ثبت و اداره کسب و کار.ایجاد محیط مناسب برای سرمایه گذاری و تجارت و حذف موانع موجود بر سر راه کسب و کارها در جهت رشد و توسعه اقتصادی.
– نهادهای دولتی: اطمینان از ارائه خدمات بهتر به افراد و کسب و کارها، کارایی بیشتر و دسترسی به نتایج بهتر، همراه با کاهش هزینه و زمان و افزایش شفافیت.

مزایای دولت دیجیتال را میتوان در سه دسته تقسیم بندی نمود:

– مزایای مشتری که عبارتند از: صرفه جویی در زمان، تجربیات بهتر و افزایش کیفیت خدمات از طریق افزایش سرعت و کاهش خطاها
– مزایای دولت که عبارتند از: بهروه وری بیشتر، آزادسازی منابع برای استفاده در اولویت های بالاتر از طریق خودکارسازی فرایندهای دشوار و افزایش کارایی عملیاتی با به اشتراک گذاری منابع، داده ها و پلتفرم ها
– مزایای کشور شامل زندگی بهتر برای شهروندان با ارائه خدمات بهتر، افزایش توسعه اقتصادی با خدمات رسانی سریعتر به کسب و کارها و فراهم کردن داده های ارزشمند برای آنها، شناخته شدن در سطح بین المللی از طریق ایجاد اعتماد و امکان تعامل ساده تر بخش های مختلف همراه با افزایش شفافیت، دسترسی شفاف به داده ها و مشارکت شفاف.

چشم انداز دولت دیجیتال قطر

تمامی افراد و کسب و کارها از مزایای ارتباط آنلاین با دولت بازتر و کاراتر قطر بهره خواهند برد.
اهداف استراتژیک
کیفیت، بهره وری و باز بودن (Openness) زیربنای آینده دیجیتال قطر هستند. چشم انداز دولت دیجیتال قطر توسط سه هدف استراتژیک پشتیبانی می شود:
– خدمت رسانی بهتر به افراد و کسب و کارها- تاکید بر تمرکز بر مشتری، خدمت رسانی به افرادی که در قطر کار و زندگی میکنند و کسب و کارهایی که در رشد اقتصادی نقش دارند.
– بهره وری در مدیریت دولت- حداکثر کردن فرصتها در راستای استفاده بهتر از دارایی ها
– افزایش باز بودن دولت- ایجاد ارزش اقتصادی و سیاسی از طریق همکاری با مشتریان
تبدیل چشم انداز به اقدام
دولت دیجیتال قطر 2020 بر اساس چهار محور استراتژیک منطبق با چشم انداز ملی 2030 قطر ، برنامه ملی ICT 2015 و طرح ملی پهن باند بنا شده است که عبارتند از:
– ارایه خدمات دیجیتال انتها به انتها
– ایجاد پذیرش در کاربر
– افزایش بهره وری دولت
– ترویج دولت باز

محورهای دولت دیجیتال قطر و ارتباط آن با چشم انداز ملی قطر 2030

چشم انداز ملی 2030 قطر نقش دولت دیجیتال
توسعه انسانی جمعیت تحصیل کرده
جمعیت سالم: جسمی و روانی
نیروی کار توانمند و با انگیزه افزایش سطح آگاهی و مهارت دیجیتال جمعیت از طریق ارائه خدمات آنلاین
توسعه اقتصادی مدیریت اقتصادی سالم
بهره برداری مسئولانه از نفت و گاز
تنوع اقتصادی مناسب افزایش کارآیی هم برای دولت و هم برای مشتریان که می تواند در زمینه های دیگر سرمایه گذاری شود
توسعه اجتماعی مراقبت و محافظت اجتماعی
ساختار اجتماعی سالم
همکاری های بین المللی تقویت ساختار اجتماعی در کشور از طریق ایجاد یک جامعه با مشارکت بیشتر

توسعه محیط زیست ایجاد تعادل میان نیازمندیهای توسعه و محافظت از محیط زیست اجازه اظهار نظر آگاهانه عموم مردم درباره ایجاد تعادل بین محیط زیست و توسعه

1. محور استراتژیک اول: ارائه خدمات دیجیتال انتها به انتها
اولین محور استراتژیک، با ارائه خدمات آنلاین سریع و با قابلیت استفاده آسان، از هدف استراتژیک “خدمت رسانی بهتر به افراد و مشاغل” پشتیبانی می کند.
به منظور دستیابی به بیشترین سود از خدمات دیجیتال، کاربران به جای نیاز به تعامل با کانال های مختلف برای انجام یک تراکنش، باید بتوانند تراکنش ها را بطور کامل در محیط آنلاین انجام دهند (“انتها به انتها”). خدمات دیجیتال، ارتباط با سازمان های دولتی و تعامل از طریق اینترنت را تسهیل کرده و موجب کاهش زمان دریافت خدمات برای عموم مردم می شود. که این امر منجر به استفاده بیشتر افراد و شرکت ها از این خدمات می شود. با ارائه خدمات و اطلاعات از طریق انواع دستگاه های دیجیتال، استفاده از خدمات دیجیتال بیشتر خواهد شد.
نتیجه اولین محور استراتژیک این است که خدمات دولت کاملاً به صورت دیجیتال و بدون نیاز به مراجعه مشتریان به نهاد دولتی تکمیل می شود. تمرکز بر روی سه زمینه اصلی است:
– ارائه خدمات عمومی به صورت خدمات آنلاین انتها به انتها، با حصول اطمینان از کیفیت خدمات اطلاعاتی و مهندسی مجدد فرایندهای دولتی به منظور تکمیل خدمات به صورت دیجیتال.
– انجام تراکنش ها به صورت انتها به انتها، مگر در مواردی که امکان انجام کارها به طور کامل به صورت دیجیتال وجود نداشته باشد. به عنوان مثال معاینه فنی اتومبیل ها. در خصوص خدماتی که در حال حاضر در آنها نیاز به ارائه اسناد نسخه چاپی وجود دارد، این تغییر نیازمند مهندسی مجدد قابل توجه در فرآیندهای تجاری میباشد.
– حداکثر استفاده از فناوری موبایل در ارائه خدمات ساده و آسان.

1.1. برنامه توسعه خدمات دیجیتال
هر نهاد دولتی نیاز به برنامه ریزی و اجرای تغییرات لازم برای دستیابی به اهداف استراتژیک ارائه 100٪ خدمات به صورت آنلاین و 80٪ به صورت خدمات انتها به انتها دارد. انتظار می رود هر نهاد دولتی با اجرای موارد زیر به این هدف برسد:
– طرح پیاده سازی خدمات دیجیتال
هر نهاد باید بر اساس وضعیت فعلی ارائه خدمات دیجیتال، یک طرح پیاده سازی ایجاد کند. در این طرح مشخص خواهد شد که چه خدماتی بصورت آنلاین ارائه می شوند و چه زمانی در دسترس خواهند بود. چه راهکارهای فن آوری مورد استفاده قرار می گیرد، نحوه استفاده از مولفه ها و زیرساخت های مشترک ictQATAR برای دستیابی به این هدف چگونه خواهد بود، کانال آنلاین چه برتریهایی بر کانالهای موجود دارد و چگونه منابع لازم برای اجرای پروژه ها را جذب خواهد کرد. این طرح بر مبنای مطالعات تحلیلی تفصیلی در مورد تمام خدمات ارائه شونده توسط این نهاد و ارزیابی خدمات آنلاین موجود می باشد. اولویت بندی خدمات موجود در طرح بر مبنای موارد زیر می باشد:
o نیاز جامعه، افراد و کسب و کارها
o حجم تراکتش های هر کدام از خدمات
o نرخ استفاده از خدمت
o مزایای خدمات
– پروژه های توسعه خدمات دیجیتال
هر نهاد باید پروژه های ضروری به منظور توسعه خدمات آنلاین موجود در طرح را مدیریت کند.
– پروژه های بازطراحی فرایندهای انتها به انتها
ارائه خدمات دیجیتال انتها به انتها، به منظور بررسی نحوه تغییر فرایندها در راستای تأمین نیازهای فعلی و آتی کاربران، از جمله بهره گیری از قابلیت های آنلاین و تبادل داده بلادرنگ و اعتبارسنجی با سایر موجودیت ها، نیازمند بررسی کامل و دقیق فرآیندهای موجود می باشد.
– سیاست های بازنگری و به روزرسانی: سیاست های موجود (به عنوان مثال نیاز به امضای فیزیکی و الصاق تمبر) می تواند مانعی برای ارائه خدمات آنلاین به صورت انتها به انتها باشد. یک فعالیت اختصاصی عواملی مانند ساختارهای موجودیت های داخلی، سیاست ها، فرایندها و رویه هایی را که مانع توسعه خدمات دیجیتال می شوند را شناسایی کرده و پیشنهاداتی در خصوص نحوه رفع این موانع در راستای توسعه دولت دیجیتال پیشنهاد می کنند.

1.2. برنامه توسعه اپلیکیشن های موبایلی
گوشی های موبایل نقش حیاتی در زندگی شهروندان قطری دارد. توسعه اپلیکیشن های موبایل برای خدمات دیجیتال آسایش بیشتری برای آنها فراهم کرده است. گوشی های هوشمند قدرتمند همراه با دسترسی به شبکه بی سیم پهن باند و خدمات ابری مستقل از دستگاه، امکان ارائه خدمات هوشمند بر اساس موقعیت یا مکان مشخص را فراهم میکند. مردم از گوشی های همراه در اتومبیل خود، خیابان و هر مکان دیگری به منظور یافتن نزدیکترین رستوران، تعامل با دوستان و خانواده، تماشای فیلم و مسابقات ورزشی، خرید کالا و خدمات، مونیتور رژیم خود، مقاصد تفریحی و همچنین کنترل سایر دستگاه های خود از راه دور استفاده میکنند. با افزایش سریع استفاده از خدمات تجاری در گوشی های موبایل، کاربران انتظار دارند خدمات دولتی نیز در تلفن های هوشمند در دسترس باشد. بنابراین تمام نهادهای دولتی باید بررسی های دقیق در خصوص خدماتی که قابلیت ارائه از طریق کانال های تلفن همراه دارند انجام دهند. این بررسی ها باید شامل موارد زیر باشد:
– شناسایی سرویسهایی که تماما یا بخشی از آنها قابلیت ارائه از طریق گوشی تلفن همراه را دارد.
– شناسایی ذینفعان هدف (افراد و کسب و کارها)
– در اولویت قراردادن توسعه و پیاده سازی خدمات تلفن همراه
به طور کلی، تلفن همراه فرصتی عظیم در زمینه پذیرش خدمات دیجیتال دولتی فراهم می کند و آنها را در هر زمان و هر مکان قابل دسترسی می کند.
1.3. چارچوب خدمات دیجیتال
خدمات دیجیتال را می توان در انواع مختلفی طبقه بندی کرد: به عنوان مثال برنامه های کاربردی برای یک سرویس شامل مواردی مانند خدمات پرداخت، امکان تغییر جزئیات و یا تایید اسناد می شود یا خیر. به منظور بهبود کارایی توسعه و ارائه خدمات دیجیتال، این چارچوب، الگوها و راه کارهایی را در جهت پشتیبانی از نهادها و ایجاد تجربه ای ثابت برای کاربران فراهم می کند. در محور استراتژیک سوم، مولفه های مشترکی برای نهادها در راستای توسعه سریع خدمات دیجیتال ارایه می شود.
1.4. راهنماهای بازطراحی فرایندها
فرایندهای موجود به گونه ای طراحی نشده اند که قابلیت اجرا به صورت آنلاین و انتها به انتها را داشته باشند. این رهنماها به نهادها برای ایجاد فرایندهای ساده تر و بهینه تر و در نتیجه ایجاد تجربیات بهتر برای کاربر کمک می کنند.
1.5. راهنماهای طراحی تجربیات کاربر
یک واسط کاربری استاندارد، ایجاد تجربه ثابت برای مشتری در هنگام استفاده از خدمات دیجیتال نهادهای مختلف را تضمین می کند. این راهنماها به نهادها در ایجاد واسط کاربری استاندارد کمک می کند.

2. محور استراتژیک دوم : ایجاد پذیرش در کاربران

محور استراتژیک دوم مکمل محور استراتژیک اول در دستیابی به هدف استراتژیک “خدمت بهتر به افراد و کسب و کارها” می باشد. این محور بر روی “تقاضای” خدمات دیجیتال متمرکز است و در بخش “تامین” از محور استراتژیک اولدر راستای دستیابی به هدف اجرای 80 درصد تراکنش ها به صورت آنلاین عمل می کند. در حال حاضر، تا 70 درصد از تراکنش های مربوط به سرویس های آنلاین به صورت آفلاین انجام می شود. نکته مهم در جذب بیشتر کاربران، ارتقا خدمات و آموزش کاربران در جهت ایجاد اعتماد به اجرای امن تراکنش ها و درک مزایای دسترسی به خدمات آنلاین می باشد. کاربران باید از اجرای کامل و امن تراکنش های خود و حفظ محرمانگی داده های شخصی شان مطمئن باشند.
2.1. برنامه ارتقاء و آموزش کاربر
در حال حاضر کاربران آگاهی اندکی از مزایا و درک ضعیفی از دولت دیجیتال دارند. این برنامه آگاهی و آموزش دولت دیجیتال را در میان شهروندان و کسب و کارها در قطر افزایش می دهد. این مزایا میتواند شامل موارد زیر باشد:
• استفاده از جدیدترین فن آوری ها برای قرار دادن خدمات با ارزش در دسترس عموم (افراد و کسب و کارها)
• بهبود کلیه خدمات دولتی – استفاده آسان ، ساده و ایمن از آنها
• وجود خدمات آنلاین انتها به انتها که این امکان را به مردم می دهد تا از خدمات موجودیت هایی که با هم به عنوان یک دولت کار می کنند استفاده کنند
• ارائه خدمات در چندین کانال تا مردم بتوانند از روش ترجیحی خود برای تعامل با دولت استفاده کنند.

2.2. سیاست های محرمانگی داده ها

گروه های تمرکز نشان داده اند که ادراکات و نگرانی ها در مورد محرمانگی داده ها مانع بزرگی در جهت استفاده از خدمات آنلاین است. یکی از دلایل بی اعتمادی کاربران به دولت دیجیتال ناآگاهی آنها از نحوه برخورد با داده های شخصیشان است. برای کابران دانستن اینکه داده های آنها مورد سو استفاده قرار نمیگیرد اهمیت زیادی دارد. در سیاست های محرمانگی داده ها به این موضوعات پرداخته می شود.
2.3. سیاست های ارتباطات دیجیتال
دولت دیجیتال قطر شیوه تعامل دولت با کاربران را از طریق استفاده از ارتباطات آنلاین تغییر خواهد داد. تراکنش های آنلاین انتها به انتها به نهادهای دولتی امکان تعامل دیجیتال با کاربران را از طریق ایمیل، اس ام اس و صندوق پستی دیجیتال فراهم میکند.
این فرایند توسط یک سیاست ارتباطات دیجیتال هدایت می شود ، راهنمایی هایی ارائه می شود که شرایط ارتباط دولت و کاربر را مشخص می کند و از انجام آنها به روشی مناسب اطمینان حاصل می کند.

3. محور استراتژیک سوم: افزایش کارایی دولت

محور استراتژیک سوم عمدتا” بر تحقق هدف استراتژیک دوم، “ایجاد کارایی در مدیریت دولت” متمرکز است.
با استفاده از فناوری اطلاعات به صورت مشترک در نهادهای دولتی، بهره وری افزایش می یابد.
– کمک به نهادهای دولتی در پیاده سازی و توسعه خدمات آنلاین با ارائه “میان افزار”هایی مانند درگاه های پرداخت و صندوق های پستی دیجیتال.
– کمک به نهادهای دولتی در تسریع تحول دیجیتال از طریق زیرساخت ICT مشترک مانند شبکه، مرکز داده و همچنین اپلیکیشن های دولتی مشترک مانند سیستم منابع انسانی و سیستم مدیریت مالی. تمرکز دولت دیجیتال قطر، افزایش مقیاس سرویسهای موجود و ایجاد سرویس های مشترک جدید مانند سرویسهای ابری دولتی است.
– افزایش کانالهای دسترسی برای افراد و کسب و کارها، حداکثر سازی استفاده از اپلیکیشن های موبایل و بهره گیری از جدیدترین فناوری ها در راستای افرایش دسترسی و در دسترس بودن خدمات برای بخشهای مختلف اجتماع.
سه نتیجه کلیدی محور استراتژیک سوم عبارتست از:
– تجربه مشتری ثابت در تمامی کانالها از جمله موبایل
– مجموعه ای از سنگ بناها در راستای تسهیلا قابلیت استفاده بیشتر و ارائه کاراتر خدمات آنلاین
– کارایی و امنیت بیشتر در نتیجه استفاده از زیرساخت مشترک
محور استراتژیک سوم از طریق برنامه هایی برای ایجاد و اجرای اپلیکیشن ها و پلتفرمها همراه با توسعه و ارتقاء خط مشی ها و سیاست ها ارائه می شود. این محور منجر یه تحول دیجیتال ادارات دولتی خواهد شد.
پنج برنامه مهم در این زمینه عبارتند از: فعال سازی خدمات دیجیتال، کانال های دسترسی، دیجیتالی سازی اطلاعات شخصی، زیرساخت های مشترک برای دولت دیجیتال و توسعه اپلیکیشنهای دولتی- که باعث افزایش کارایی و اثربخشی ادارات دولتی می شود. پشتیبانی از این برنامه های مهم مستلزم توسعه استانداردها و معماری مرجع، توافق نامه های سطح خدمات و مدیریت ریسک می باشد.

3.1. برنامه فعال سازی خدمات دیجیتال

برنامه فعال سازی خدمات دیجیتال با ارائه ویژگی های پیشرفته پلتفرم تجربیات بهتری برای کاربر فراهم میکنند. پروژه های بهم پیوسته در طول برنامه با دقت هماهنگ و مدیریت می شوند. هشت پروژه زیر به تدریج خدمات دیجیتال ارائه شده در وب سایت های نهاد دولتی را بهبود می بخشند:
– یک بار به ما بگویید : اطلاعات مشتریان یک بار دریافت و به روزرسانی شده و پس از آن برای همه نهادها شناخته شده باشد.
– احراز هویت مرکزی : تسهیل ثبت نام با ارائه قابلیت یکبار ورود به سیستم تا کاربران بتوانند از اعتبارنامه های دیجیتال برای تراکنش ها استفاده کنند و فقط یک بار نیاز به ورود این اطلاعات داشته باشند.
– تبادل داده ها بین نهادها: ایجاد یه “کارگزار” جهت تسهیل تبادل داده ها بین نهادها و اشخاص ثالث به شکل «hub and spoke» به جای ایجاد مبادلات متعدد نقطه به نقطه.
– ایمیل دیجیتال: ارایه راهکار صندوق پستی دیحیتال و جایگزینی مدارک دولتی کاغذی با فرمتها دیجیتالی امن
– تسهیل پرداخت: امکان پرداخت آسان در تراکنش ها با دولت با استفاده از شیوه های مدرن پرداخت.
– تفویض اختیار: ایجاد امکان احراز هویت و تفویض اختیارات به سایر اشخاص مورد اعتماد. این امر به ویژه برای معلولان و افراد مسن یا افرادی که امور دولتی خود را به همسران یا متخصصان امر واگذار می کنند بسیار مفید است.
– شخصی سازی: به روز رسانی طرج ملی ” Hukoomi “به منظور دستیابی ساده تر کاربران به اطلاعات و خدمات.
– خدمات جابجایی مدارک: ارایه خدمات جابجایی مدارک برای خدمات دیجیتال مانند تجدید پاسپورت که بخشی از آنها نیاز به انچام به صورت آفلاین دارد.

3.2. برنامه کانالهای دسترسی

کانالهای موجود برای دسترسی به خدمات دیجیتال محدود به صفحات وب قایل دسترسی از طریق کامپیوترها و اپلیکیشن های موبایل می باشد. با پیشرفت تکنولوژی کاربران از مجموعه وسیعتری از کانالها بهره میگیرند. افزایش تعداد کانالهای دسترسی حق انتخاب بیشتری به کاربر داده و میزان تراکنشهایی که به صورت آنلاین انجام میشوند را افزایش خواهد داد. پروژه های زیر موجب بهبود کانالهای دسترسی به اطلاعات و خدمات دولتی می شوند:
– عملیانی شدن کانال پیام کوتاه: با توجه به اینکه کاربران زیادی در قطر هنوز از گوشی های هوشمند استفاده نمیکنند، این کانال ارتباطی برای اعلان های ساده مانند تأیید تراکنش یا به روزرسانی وضعیت ارزشمند است.
– حذف کیوسک ها و فعال سازی مراکز خدمت: کیوسک های مراکز خرید در حال از بین رفتن هستند، بنابراین باید نسل جدیدی از کیوسک ها جهت استفاده کاربران از سرویس های دیجیتال در این مراکز ایجاد شود.
– معرفی کانال ویدیویی: در تراکنش های پیچیده ممکن است کاربران به پشتیبانی بیشتری نیاز داشته باشند. علاوه بر کانال تلفن، پهنای باند ملی قطر اینترنت پرسرعت را به خانه های کاربران آورده و فرصتی برای تعامل “رو در رو” با مدیران، پرسنل فنی یا ارزیابی کنندگان اپلیکیشن ها فراهم می کند.

3.3. برنامه دیجیتالی کردن اعتبارنامه های هویتی آفلاین

معمولا نیاز به مدارک هویتی خاص صادر شده توسط دولت در قالب فیزیکی تأیید شده برای تکمیل تراکنش ها وجود دارد. داده های مربوط به اعتبارنامه های صادر شده توسط دولت باید در قالب دیجیتال در دسترس باشد تا تراکنش های آنلاین به صورت انتها به انتها انجام شده و در نتیجه منجر به صرفه جویی در وقت، کاهش هزینه ها و افزایش راحتی برای مشتری و دولت شود.
در نسخه دیجیتالی اطلاعات هویتی از تبادل داده ها استفاده می شود، بنابراین کاربر می تواند دسترسی هر نهادی را به این داده ها فراهم کند.

3.4. برنامه زیرساخت ICT مشترک دولت دیجیتال

از نظر فنی، زیرساخت در لایه زیرین اپلیکیشن های مختلف دولت دیجیتال و میان افزار قرار دارد. به اشتراک گذاری زیرساخت بین نهادها موجب افزایش کارایی میشود، زیرا نهادهای دولتی غالبا اشتراکات زیادی دارند. این برنامه بر افزایش کارایی از این طریق متمرکز است. نهادهای دولتی با دسترسی به این زیرساخت می توانند خدمات دیجیتال بیشتری ارائه نمایند. 8 پروژه به ایجاد زیرساخت ICT مشترک دولت دیجیتال کمک می کند.
– شبکه دولتی قوی: بهبود مداوم شبکه دولتی و گسترش شبکه باند پهن ملی.
– تلفیق مراکز داده نهادها: ادغام مراکز داده نهادها در یک محیط خدمات مشترک.
– تسهیلات بازیابی بعد از حوادث: ایجاد تسهیلات بازیابی بعد از حوادث برای مرکز داده خدمات مشترک.
– زیرساخت دولتی ابری: ایجاد زیرساخت برای راه کارهای ابری دولت.
– مرکز تماس ملی: گسترش عملکرد و دسترسی به مرکز تماس ملی.
– گواهینامه دیجیتال: ایجاد زیرساخت های مورد نیاز برای فعال کردن امضای دیجیتالی تراکنش ها.
– ارائه خدمات اشتراکی و یکپارچه دولتی: تجمیع مولفه های خدمات اشتراکی بصورت یکپارچه برای نهادها در راستای ایجاد خدمات آنلاین و بکارگیری خدمات اشتراکی.
– فعالسازی دسترسی به وب: کمک به نهادها در راستای استفاده از وب به روشی مقرون به صرفه و کارآمد.

3.5. برنامه توسعه اپلیکیشن های دولتی

نهادهای دولتی میتوانند به منظور ارزش آفرینی بیتشر از اپلیکیشن های مشترک استفاده کرده و از این طریق هزینه ها را کاهش دهند. علاوه بر آن استفاده از اپلیکیشن های مشترک موجب افزایش اشتراک بین نهادهای دولتی شده و کارایی را از طریق اتوماسیون افزایش می دهد.
برنامه توسعه اپلیکیشن های دولتی شامل هشت پروژه است:
– توسعه اپلیکیشن های خدمات مشترک شامل مطالعه امکان سنجی، برنامه ریزی و ارائه اپلیکیشن های مشترک دولتی مانند مدیریت مالی، منابع انسانی، تدارکات دیجیتال، مکاتبات دیجیتال، تامین دیجیتال و مدیریت دارایی.
– ایجاد مرکز پشتیبانی اپلیکیشن های مشترک دولتی.
– استفاده از امضاهای دیجیتالی و زیرساخت گواهی دیجیتال در تراکنش های بین نهادهای دولتی و یا بین دولت و سایر کسب و کارها.
– ارتقاء و ایجاد آگاهی در خصوص مزایای استفاده از خدمات مشترک.
– دیجیتالی کردن محتوای ملی برای دولت: با تبدیل فرایندهای مبتنی بر کاغذ به جریان کار دیجیتال.
– مدیریت بهتر اسناد دولتی با فهرست بندی مناسب و ذخیره اطلاعات.
– بهره گیری از فناوری های هوش تجاری و داده های کلان دولتی.
– استفاده از خدمات تداركات دولتی استاندارد.
این برنامه ها توسط مجموعه ای از دستورالعمل ها به منظور ایجاد رویه های استاندارد و یکنواخت و درنتیجه افزایش کارایی پشتیبانی می شوند.

3.6. استانداردها و دستورالعمل های پورتال آنلاین نسل بعدی

وجود خط مشی ها پیشرفت و پیروی نهادهای دولتی از دستورالعمل های تهیه شده توسط رهبر ارشد را تضمین میکنند. همچنین وجود دستورالعمل ها اطمینان می دهند که درجه ای از سازگاری و استاندارد سازی میان راهکارهای دولتی وجود دارد.

3.7. توافقنامه سطح خدمت (SLA) خدمات مشترک

سرویس های مشترک می توانند خدمات ICT را در مقیاس های بزرگتری بصورت کارآمدتر و اثربخش تر ارائه کنند. خدمات مشترک رابطه ای میان مشتری و تامین کننده برقرار می کنند. نهادهای دولتی باید به این توافقنامه ها متعهد باشند. توافق نامه های سطح خدمت (SLA) شفافیت رابطه میان مشتری و تامین کننده را تضمین میکند.

3.8. معماری مرجع دولت دیجیتال

معماری مرجع دولت دیجیتال از استاندارد سازی ارائه خدمات دیجیتال پشتیبانی می کند و به دولت امکان می دهد تا هزینه های توسعه و بهره برداری از خدمات دیجیتال را کاهش داده و در عین حال کیفیت کلی را بهبود می بخشد. این معماری چگونگی یکپارچه سازی پورتال های نهادهای مختلف و همچنین حداکثرسازی قابلیت استفاده مجدد را مشخص میکند.

3.9. استراتژی مدیریت ریسک

خودکارسازی و یکپارچگی فرایندهای مشتری منجر به ایجاد انواع ریسک ها می شود. همراه با مدیریت ریسک های امنیتی معمول، که با باز کردن سیستم های فناوری اطلاعات دولتی برای عموم ایجاد شود، ریسک هایی در خصوص اعتبار (مانند از دست دادن داده ها یا سوء استفاده از آنها) نیز پدید می آید که نیاز به مدیریت دارد.
رویکرد بین نهادی برای مدیریت ریسک به دولت در تمرکز بر تامین امنیت داده های مربوط به شهروندان و سایر داده های حساس، بهبود شفافیت و اقدامات پیشگیرانه برای کاهش ریسک کمک می کند.

4. محور استراتژیک چهارم: توسعه دولت باز

محور استراتژیک چهارم به منظور دستیابی به هدف استراتژیک سوم (گسترش دولت باز) طراحی شده است.
دولت باید با موکلین و مشتریان خود گفتگوهایی مرتبط با خدمات دولتی و توسعه سیاست های دولتی داشته باشد.فناوری فرصتهای زیادی برای تسهیل این گفتگو از طریق مشارکت دیجیتال و مشاوره دیجیتال فراهم می کند. در نتیجه مشتریان احساس تعامل بیشتری با دولت داشته و از شنیده شدن نظرات خود راضی خواهند بود. دولت نیز از درنظر گرفتن طیف وسیعی از دیدگاه ها در تصمیم گیری های مهم اطمینان حاصل می کند.
با فراهم آوردن پلتفرمی برای ارائه داده های باز به عموم، می توان شفافیت را افزایش داد. دولت ها متوجه شده اند که ارزش زیادی در داده های جمع آوری شده توسط آنها وجود دارد. فناوری های جدید در حوزه داده های بزرگ وجود پتانسیل عظیمی برای دستیابی به بینش های جدید از طریق ترکیب داده های جمع آوری شده از منابع مختلف و به ظاهر غیرمرتبط را نشان می دهد.
محور استراتژیک چهارم از طریق 3 پروژه به منظور توسعه راهنماها، سیاست ها و دولت باز ارائه می شود.

4.1. مشارکت دیجیتال

این پروژه نشان دهنده تعهد دولت در تعامل با شهروندان با استفاده از کانال اینترنت بوده و شامل موارد زیر است:
– یک گروه برای پست های دیجیتال به منظور تشویق گفتگوی آزاد، ابراز عقاید و بحث های آنلاین
– ابزاری برای یادداشت های دیجیتال ببه منظور جمع آوری دیدگاه ها و دریافت پیشنهادات از شهروندان.
– یک سیستم مشاوره از طریق ایمیل که به شهروندان امکان شرکت در مباحثات مربوط به کل دولت را بدهد.
– استفاده از سایت های شبکه های اجتماعی (فیس بوک ، توییتر و غیره) برای مشارکت و تعامل با مردم

4.2. پورتال داده باز

دولت ها مقدار قابل توجهی از داده ها را در اختیار دارند که انتشار برخی از آنها منافعی برای مشتریان یا اقتصاد به همراه خواهد داشت. بنابراین، دولت باید محتاطانه این داده ها را در زمان و با فرمت مناسب منتشر نماید. تمرکز پورتال داده باز بر گسترش و ارتقاء داده های باز می باشد.

4.3. سیاست های دولت باز

شهروندان درخصوص چگونگی دسترسی به خدمات به بهترین شکل و همچنین برقراری ارتباط با تصمیم گیرندگان اصلی، خواستار عملیات شفاف تر دولت هستند. سیاست های دولت باز اثربخشی کارهای اجرایی را افزایش داده و امنیت و محرمانگی داده ها را تضمین میکند.
چهار محور استراتژیک ذکر شده در این استراتژی، از چشم انداز کلی دولت دیجیتال و اهداف استراتژیک برگرفته شده است و توسط مجموعه ای جامع از پروژه ها پشتیبانی می شود. اجرای این پروژه ها به زمان و هماهنگی قابل توجه و همچنین کمک و پشتیبانی همه نهادهای دولتی نیاز دارد.

نگارندگان : اسمهان حکاک، تحلیلگر و مشاور توسعه سیستم‌های بانکی و دانشجوی دکتری مهارتی بانکداری دیجیتال
هما زاهدپاشا، تحلیلگر سیستم‌های بانکی –
جامعه آزاد کسب و کار هوشمند خاورمیانه و شمال آفریقا – منا ( MSBC Group )

مرجع
– Qatar e-Government 2020 Strategy Executive Summary